|
لک ها به عنوان یکی از اقوام اصیل ایرانی در سراسر ایران پراکنده شده اند. از چهره های شاخص قوم لک در گذشته و حال می توان به کریم خان زند (موسس سلسله پادشاهی زندیه)، باباطاهر عریان (عارف و شاعر اهل حق یارسان)، ...
... گنجعلی خان زند (از نوادگان کریم خان زند و حاکم کرمان) یارمحمدخان کرمانشاهی (از سرداران مشروطه)، ترک امیر آزادبخت (شاعر، عارف و پیشگوی لکستانی)، ملاپریشان (شاعر و عارف لکستانی)و ... اشاره کرد. اسامی و تعاریف مختلفی برای وجه تسمیه و ریشه لک در واژه نامه و فرهنگ ها ارایه شده است. اما آنچه از همه تعاریف معقول تر به نظر می رسد نامگذاری این قوم به عنوان لک به دلیل تعداد اولیه صدهزار خانه و خیمه برای این قوم بوده است. در ادبیات کهن ایران نیز لک یکی از واحدهای شمارش به اندازه ی صدهزار بوده است. هم اکنون نیز در افغانستان و پاکستان نیز از واحد شمارش یک لک به معنی صد هزار استفاده می شود. از این نکته که در صده های پیشین جمعیت مردم قوم لک صد هزار بوده است این امر نتیجه گیری می شود که اکنون پس از صدها سال باید جمعیت این قوم کهن بیش از چندین میلیون نفر باشد. مردم قوم لک علاوه بر ایران در سایر کشورها همچون ترکیه، عراق، آذربایجان و داغستان نیز سکونت دارند. خانم Mary Shiel در کتاب شرح اجمالی آداب و زندگی مردمان ایران (Glimpses of Life and Manners in Persia) نواحی مختلف سکونت طوایف مختلف قوم لک را در ایران آذربایجان، مازندران، تهران، قزوین، کرمان، همدان، اراک، نورآباد ممسنی، بهبهان و کهگیلویه، خراسان، فارس، کرمانشاه و لرستان معرفی می کند. بر طبق فهرست جغرفیایی طوایق قوم لک مندرج در کتاب بومیان دره مهرگان نوشته رستم خان رحیمی عثمانوندی تمرکز اصلی مردم قوم لک در ایران در نواحی غرب آن در محدوده استانهای لرستان، ایلام، کرمانشاه، همدان و خوزستان است. به گواه آمار موجود جمعیت مردم قوم لک در ایران فراتر از یک میلیون نفر است. نکته قابل توجه بیشتر بودن جمعیت لک ها در عراق نسبت به ایران است. مردم قوم لک در عراق در ناحیه مندلی و شهرهای مجاور آن زندگی می کنند. تخمین زده می شود که بیش از دو میلیون نفر لک در عراق سکونت داشته باشند که با احتساب جمعیت لک های ایران آمار لک های ایران و عراق به بیش از سه میلیون نفر خواهد رسید. و اما برای برخی که تاکنون به عراق سفر نکرده اند و با لک های عراق دیدار نکرده اند چطور میتوان زندگی مردم قوم لک در عراق را ثابت کرد؟ حتما تا کنون کلیپ تصویری یکی از آهنگ های اصیل لکی به نام "بورن بورن" را دیده اید؟ ترانه ای تصویری که در آن مردی چفیه پوش به همراه هم روستایی های خویش در کنار درختی بلند مشغول به رقص محلی لکی است. سرزمینی که این کلیپ در آن ساخته شده است در نواحی لک نشین عراق واقع شده است. فلسفه ی سروده شدن این شعر و پس زمینه مفاهیم آن در مقالات پیشین وبگاه مردمان قوم لک در زیربخش "موسیقی لکی" منتشر شده است. قدمت نامگذاری کنونی استانهای ایران به دوره رضاشاه پهلوی باز میگردد. رضاخان که تحت تاثیر فرهنگ غربی آنزمان تمامی تلاشش سامان بخشیدن به برخی امور کشور بود تصمیم به نامگذاری نواحی مختلف ایران گرفت. این نامگذاری ها که عامل تقسیم بندی سیاسی استانها شد علی رغم تمامی محاسن و بهره هایش یکی از بزرگترین خیانت ها به تاریخ و فرهنگ کهن ایران زمین بود. بزرگترین خیانت به فرهنگ و تاریخ ایران زمین در اثر اجرای ناصحیح نامگذاری استانها و تقسیم بندی سیاسی آنها بوجود آمد. در امر تقسیم بندی سیاسی استانها به هیچ وجه تمامی اقوام و زبانهای آنان در نظر گرفته نشد. به عنوان مثال لک ها و زبان لکی به هیچ وجه توسط رضاخان و همفکرانش در نظر گرفته نشد و به جای ایجاد استانی با نام استان لکستان برای یکی از از کهن ترین اقوام ایرانی سرزمین لکستان را در مجموعه ای از استانهای همسایه و همجوار ادغام و محو کردند. در چنین شرایطی به جای تشکیل استان لکستان ، مردمان قوم لک بین استانهای لرستان، ایلام، کرمانشاه، همدان و خوزستان پراکنده گشتند. بدیهی است که پس از آنزمان لک های ساکن لرستان، همدان و خوزستان را به اشتباه لر نامیده و یا لک های ایلام و کرمانشاه را کرد بنامند. به این ترتیب تاریخ و اسم یکی از اقوام ایرانی با تاریخ چندین هزار ساله که نمادهای آن غار هفت هزار ساله میرملاس در کوهدشت، معبد آناهیتا در کنگاور کرمانشاه، غار افسانه ای کلماکره در پلدختر و .... در اثر یک اشتباه کوچک رضاشاه پهلوی یک شبه نابود گشت و از صحنه روزگاران محو گردید. این نکته مهم است که تمامی ساکنین لرستان الزاما لر نیستند. ساکنان استانهای خوزستان نیز تماما الزما عرب نیستند. ساکنان ایلام وکرمانشاه نیز الزاما تماما کرد نیستند. برای مثال در شهر سنقر در استان کرمانشاه ترک ها نیز ساکن هستند و یا در بخش های جنوبی استان ایلام عرب ها زندگی می کنند. در خوزستان علاوه بر عرب ها، مردم لر بختیاری نیز زندگی می کنند. طبیعتا اگر فردی خود را خوزستانی معرفی کرد نمیتوان وی را حتما عرب دانست. شاید این فرد فارس، دزفولی، شوشتری، لر بختیاری و ... باشد. وقتی هم که فردی خود را اهل لرستان می داند نمیتوان این فرد را حتما لر دانست. چرا که این فرد می تواند لک و یا فارس باشد. همانگونه که یک فرد ترک اهل سنقر کرمانشاه را نباید کرد نامید. مهاباد یکی از شهرهای کرد نشین استان آذربایجان غربی است. اما آیا مهابادی ها ترک هستند؟ پس آنچه روشن است عدم توانایی تقسیم بندی های سیاسی و نامگذاری استانها در بیان هویت و اصل اقوام ایرانی است.
منبع: وبگاه مردمان قوم لك با اندکی تغییرات www.lakistan.persianblog.ir
ارسال یادداشت (4یادداشت) |